WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 7.10.2020 r. (IV SAB/Wr 250/20) kontrolowął proces realizacji prawa do informacji, w ramach którego radny złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W wyroku WSA czytamy m.in:

,,Nie ma przy tym znaczenia prawnego okoliczność, że skarżący jest radnym. Skoro bowiem dostęp do informacji publicznej w trybie przedmiotowej ustawy może być realizowany przez każdego, to nie powinno budzić wątpliwości, że zakres pojęcia “każdy” obejmuje także radnego. Artykuł 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, bowiem zgodnie z jego treścią, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, jeżeli informacja publiczna dostępna jest w innym trybie. Dla przykładu, takim innym trybem, w rozumieniu art. 1 ust. 2 ww. ustawy, są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2020 r.,poz. 276 ze zm.), które określają odmienne zasady i tryb udzielania informacji znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, będących informacjami publicznymi, co oznacza, że w zakresie dostępu do informacji zawartych w zasobie wyłączone jest stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 175/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).Tak więc dla uznania, że radny ma inny tryb dostępu do wnioskowanych danych, tryb ten musiałby być trybem zapewniającym mu w ramach jego statusu możliwość pełnego dostępu do informacji będących przedmiotem jego zainteresowania. Tylko wówczas można byłoby przyjąć, że radny ma zagwarantowany dostęp do interesujących go danych publicznych i odmówić stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem wbrew zarzutom odpowiedzi na skargę ani w Statucie Gminy (Uchwała Nr LVI/82/18 Rady Miejskiej w S. z dnia 29 października 2018 r.), ani w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. dalej u.s.g.) nie zawarto takich uregulowań, które pozwalałyby w ich trybie realizować w pełnym zakresie skarżącemu – radnemu konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji na temat spraw publicznych – jak w tym przypadku – z zakresu funkcjonowania organu i dysponowania środkami publicznymi w oparciu o szczegółowe kryteria określone we wniosku. W istocie powołany przez organ art. 24 ust. 3 u.s.g. daje określone uprawnienia kontrolne radnym przede wszystkim w zakresie dostępu do informacji związanych z działalnością urzędu gminy oraz gminnych spółek handlowych lub spółek z udziałem gminy, a także gminnych osób prawnych, zakładów i przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych. Chodzi tu jednak raczej o wzmocnienie pozycji całej rady gminy, jako organu stanowiącego i kontrolnego, względem organu wykonawczego. Wątpliwości budzi natomiast zakres, rodzaj, termin i trybu udostępniania żądanych informacji oraz wskazanie ewentualnego związku żądania z zakresem zadań i kompetencji rady gminy. Każdy radny, aby mógł skutecznie wykonywać swój mandat, musi mieć dostęp do informacji związanych z organizacją i funkcjonowaniem gminy. Prawo dostępu do informacji przez radnego wynika zatem z istoty wykonywania swego mandatu. Można powiedzieć, że bez dostępu do określonych informacji radny nie mógłby rzetelnie wykonywać swych obowiązków. Niekiedy jednak dane te mogą mieć charakter bardzo szczegółowy, przetworzony lub uwzględniający zmiany niektórych informacji w czasie i przestrzeni, z powołanego przepisu wynika natomiast, że radny może korzystać z przysługujących mu uprawnień kontrolnych tylko i wyłącznie w zakresie mieszczącym się w obszarze zadań i kompetencji rady gminy. Taki zakres uprawnień określonych w omawianym przepisie, zdaje się potwierdzać także stanowisko odmowne Burmistrza wyrażone w piśmie z dnia 7 marca 2019 r.( k. 24 akt administracyjnych) na zapytanie z dnia 20 lutego 2019 r. złożone w trybie art. 24 ust.3 u.s.g. dotyczące udostepnienia informacji objętych następnie wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2019 r. złożonym w trybie u.d.i.p. Tymczasem radny, niezależnie od pełnionej funkcji publicznej, którą sprawuje poprzez udział w posiedzeniach rady, pozostaje obywatelem i jak każdy obywatel Państwa – członek danej wspólnoty samorządowej, ma prawo do formułowania swych indywidualnych wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej. Jego społeczna rola wymaga wiedzy na temat spraw gminy, której poszerzenie niejednokrotnie może nie być możliwe z racji uwarunkowań politycznych, jakie zachodzą w radzie. Przyjęcie zatem, że tryb sprawowania kontroli przez radę nad organem wykonawczym gminy jest także trybem służącym realizowaniu przez radnego indywidualnej kontroli w zakresie spraw publicznych, co miałoby wyłączać stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji składania przez niego w jej trybie wniosków, byłoby niczym innym, jak tylko ograniczaniem jego konstytucyjnych uprawnień jako obywatela. Uniemożliwienie radnemu pozyskiwania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko z tego powodu, że przysługuje mu prawo zasiadania w radzie i sprawowania w ramach jej kompetencji kontroli mogłoby doprowadzić do niczym nieuzasadnionych ograniczeń w dostępie do informacji publicznej. Takie założenie już z punktu widzenia pozycji ustrojowej radnego, który musi mieć pełne spojrzenie na sprawy gminy nie pozostawałoby bez wpływu na funkcjonowanie systemu demokratycznego (art. 2 Konstytucji RP).Konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 554/13).